Derz fitili, beton derzlerine derz mastiği uygulanmadan önce yerleştirilen, genellikle kapalı gözenekli polietilen (PE) köpükten üretilmiş yuvarlak kesitli bir dolgu profilidir. Sahada derz fitili, dolgu fitili veya backer rod olarak da anılır. Doğru seçilen ve doğru derinliğe yerleştirilen fitil, mastiğin ömrünü doğrudan belirler.
Derz fitili ne işe yarar?
- Mastik derinliğini ayarlar: Mastiğin doğru kalınlıkta uygulanmasını sağlar.
- Üç yüzeyden yapışmayı önler: Elastik mastik yalnızca iki yan yüzeye yapışmalıdır. Tabana da yapışırsa hareket edemez ve yırtılır. Fitil, tabanda yapışmayı önleyen bir ayırıcı görevi görür.
- Mastik tasarrufu sağlar: Derin derzlerin tamamen mastikle doldurulmasını engeller.
- Düzgün bir mastik profili oluşturur: Yuvarlak yüzeyi sayesinde mastik ortası ince, kenarları kalın bir kum saati formu alır; bu form hareketi daha iyi karşılar.
Derz fitili çapı nasıl seçilir?
Genel kural: Fitil çapı, derz genişliğinden yaklaşık %25 daha büyük seçilir. Böylece fitil derze sıkıca oturur, mastik uygulanırken yerinden kaymaz.
| Derz genişliği | Önerilen fitil çapı (yaklaşık) |
|---|---|
| 6–8 mm | 10 mm |
| 10 mm | 13 mm |
| 15 mm | 20 mm |
| 20 mm | 25 mm |
| 25 mm | 30–32 mm |
| 30 mm | 40 mm |
Tablo genel bir yol göstericidir; kullanılan fitil ve mastiğin teknik föyleri esas alınmalıdır.
Mastik genişlik / derinlik oranı
Elastik mastiklerde sık kullanılan kural, genişliği yaklaşık 12 mm’yi aşan derzlerde genişlik : derinlik ≈ 2 : 1 oranıdır. Örneğin 20 mm genişliğindeki bir derzde mastik derinliği yaklaşık 10 mm olmalıdır. Dar derzlerde oran 1:1’e yaklaşır; mastik derinliği ise üreticinin önerdiği minimum değerin altına düşmemelidir. Fitil bu derinliği sağlayacak kotta yerleştirilir.
Derz fitili ve mastik nasıl uygulanır?
- Temizlik: Derz içi toz, kesim çamuru ve gevşek parçalardan arındırılır; basınçlı hava veya vakumla temizlenir. Yüzeyler kuru olmalıdır.
- Fitilin yerleştirilmesi: Fitil, keskin olmayan bir aparatla derze bastırılır ve tüm boyunca aynı derinlikte olması sağlanır. Fitil delinmemeli, gerilerek yerleştirilmemelidir.
- Bant ve astar: Gerekiyorsa derz kenarları maskeleme bandıyla korunur ve mastiğe uygun astar sürülür.
- Mastik uygulaması: Derz mastiği tabancayla, hava boşluğu bırakmadan derze doldurulur.
- Düzeltme: Mastik yüzeyi uygun bir spatulayla bastırılarak düzeltilir, bant hemen alınır.
Forklift trafiği olan zeminlerde dikkat!
Endüstriyel zeminlerde kesme derzleri forklift tekerleklerinin sürekli darbesine maruz kalır. Bu derzlerde yumuşak elastik mastik, derz kenarlarını tekerlek darbelerine karşı yeterince desteklemez ve kenar kırılmalarına yol açabilir. Bu nedenle:
- Trafiğe açık kesme derzlerinde genellikle yarı rijit epoksi veya poliüre esaslı derz dolgu malzemesi, kesim derinliği boyunca (çoğunlukla fitilsiz) uygulanır,
- Bu dolgu, betonun rötresinin büyük kısmı tamamlandıktan sonra, mümkün olduğunca geç uygulanmalıdır,
- Fitil + elastik mastik çözümü ise daha çok genleşme ve izolasyon derzlerinde, dış sahalarda ve trafiğe kapalı alanlarda tercih edilir.
Doğru sistemin seçimi için derz dolgu uygulaması sayfamıza göz atabilirsiniz.
Hangi mastik seçilmeli?
| Mastik tipi | Öne çıkan özellik | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Poliüretan (PU) | Yüksek elastikiyet, iyi yapışma | Saha betonu, genleşme derzleri, dış alanlar |
| Polisülfür | Kimyasal ve yakıt dayanımı | Akaryakıt istasyonu, kimyasal alanlar |
| MS polimer | Kolay uygulama, UV dayanımı | Genel amaçlı derzler |
| Epoksi / poliüre (yarı rijit) | Derz kenarını destekler | Forklift trafiğine açık kesme derzleri |
Sık sorulan sorular
Derz fitili olmadan mastik uygulanır mı?
Elastik mastiklerde önerilmez; mastik tabana yapışır, hareket edemez ve kısa sürede yırtılır. Yarı rijit epoksi/poliüre dolgular ise kesme derzlerinde genellikle fitilsiz uygulanır.
Derz fitili hangi malzemeden olmalı?
Beton derzlerinde en yaygın tercih kapalı gözenekli polietilen köpüktür; su emmez ve mastikle reaksiyona girmez.
Derz fitili ve mastiği tek yerden
Proofiber olarak farklı çaplarda derz fitili ve derz mastiği tedarik ediyor, derz kesimi ve derz dolgu uygulaması yapıyoruz. Derz genişliğinizi ve metrajınızı gönderin, size uygun ürünleri ve miktarı birlikte hesaplayalım.